Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk (Brussel, 19 februari 1817 – Apeldoorn, 23 november 1890), Prins van Oranje-Nassau, was koning der Nederlanden en groothertog van Luxemburg van 17 maart 1849 tot zijn dood in 1890. Na de abdicatie van koningin Beatrix en aanvang van het koningschap door koning Willem-Alexander hebben prins Maurits en prins Bernhard hun recht op erfopvolging verloren omdat de grondwet hiervoor een bloedverwantschap met de koning in maximaal de derde graad vereist; daarmee maken ze ook geen deel meer uit van het Koninklijk Huis. In de Wet lidmaatschap koninklijk huis is vastgelegd wie lid zijn van het Koninklijk Huis.De koning(in) der Nederlanden koning bet (het staatshoofd) staat aan het hoofd van het Koninklijk Huis. De titel Prins van Oranje is met de abdicatie van koningin Beatrix doorgegeven aan prinses Catharina-Amalia.
Laatste levensjaren
De Grondwet bepaalt dat de Koning ministers en staatssecretarissen benoemt en ontslaat en dat zij ten overstaan van het staatshoofd worden beëdigd. Daar waar het lidmaatschap van het Koninklijk Huis vooral wordt bepaald door aangelegenheden rondom het staatsrecht, wordt zoals bij elke familie in Nederland door het personen- en familierecht bepaald wie lid is van de koninklijke familie. Gravin Eloise, graaf Claus-Casimir en gravin Leonore verloren op dat moment eveneens hun lidmaatschap van het Koninklijk Huis (de Wet lidmaatschap Koninklijk Huis vereist hiervoor een bloedverwantschap met de koning in maximaal de tweede graad), maar behielden hun recht op erfopvolging.
Andere geplande bezoeken werden juist vanwege de coronacrisis uitgesteld of geannuleerd, zoals Koningsdag. Op 20 maart sprak de Koning op de televisie het Nederlandse volk toe. De bedoeling daarvan was dat het kroonprinselijk paar in het licht van de kritiek naar buiten toe de indruk wilde geven dat het meer afstand genomen had tot het project.
KEIZER van het prachtig rijk van INSULINDE, dat zich daar slingert om den evenaar, als een gordel van smaragd! Want aan U draag ik mijn boek op, Willem den derde, Koning, Groothertog, Prins,… Het sloeg in Nederland in als een bom en behoort meer dan honderdvijftig jaar later nog steeds tot de meest vermaarde boeken in de Nederlandse literatuur. In 1860 bracht de schrijver Multatuli zijn Max Havelaar uit, een boek dat de Nederlandse wantoestanden in de Oost-Indische kolonie belicht.
Rechten en plichten volgens de Grondwet
Johan Rudolph Thorbecke, met wie Willem het als koning flink aan de stok zou krijgen, was nogal ontstemd niet te zijn verkozen om onderricht aan de erfprins te geven. Petrus Hofman Peerlkamp gaf hem geschiedenisles, Hendrik Cock verzorgde het onderwijs in natuur-, staats- en volkenrecht en Hendrik Willem Tydeman was verantwoordelijk voor het vak staatshuishoudkunde. In hetzelfde jaar werd hij aan de Leidse Hoogeschool ingeschreven als student. Beide prinsen werden in het kampement te Rijen opgeleid tot compagnie- en bataljonscommandant, hoewel het onwaarschijnlijk is dat aan hen dezelfde eisen werden gesteld als aan gewone officieren.
- Die zich zeker bezig houdt met belangryker zaken dan Rechtdoen en ‘t behouden van Insulinde voor Nederland.
- Na de dood van zijn vrouw hertrouwde hij in 1879 met de Duitse prinses Emma zu Waldeck und Pyrmont.
- De eerste twintig jaar van zijn regering kenmerkten zich door weerstand tegen de constitutionele monarchie, waarbij de koning zich overigens meestal conformeerde.
- De overige leden van het Koninklijk Huis hebben alleen recht op vergoedingen voor gemaakte kosten wegens hun koninklijke verplichtingen.
Bepalingen over de erfopvolging en huwelijk zijn opgenomen in hoofdstuk 2 van de Grondwet. De rol van de Koning in de regering is beschreven in artikel 2 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Op de titels Koning der Nederlanden en Prins van Oranje-Nassau na voert men in het normale gebruik deze zogenoemde «grote titulatuur» niet, ze worden in de preambule vervangen door «enz. enz. enz.». De koning voert tevens een aantal erfelijke adellijke en heerlijke titels. In de Nederlandse Grondwet wordt het staatshoofd kortweg aangeduid met Koning. Zijne Majesteit de Koning zal woensdagochtend 25 februari op Paleis Noordeinde in Den Haag ter overhandiging van hun …
Ook bleek Videla niet te ontkennen dat de vraaggesprekken hadden plaatsgevonden. Kort daarna bevestigde hij tegenover de tv-camera’s van de NOS dat hij achter zijn woorden stond. Willem-Alexander gaf aan dat de interviews nooit hadden plaatsgevonden en verwees naar de brief waarin dat zou staan. Willem-Alexander werd op 8 september in Buenos Aires tijdens de 125ste IOC-sessie benoemd tot erelid en ontving uit handen van IOC-voorzitter Jacques Rogge de Olympische Orde in goud. Statutair betekende dit dat zijn ontslag bij de sessie van 6 tot en met 8 september 2013 in Buenos Aires goedgekeurd moest worden. Vlak voordat hij koning werd, legde hij zijn taken als IOC-lid neer.
Haar vader, Jorge Zorreguieta, bleek ten tijde van de militaire dictatuur (1976–1983) onder generaal Jorge Videla staatssecretaris te zijn geweest van Landbouw en Veeteelt. Een Nationaal Comité Inhuldiging, onder voorzitterschap van Hans Wijers coördineerde de feestelijkheden rond de inhuldiging. Tijdens een interview op de dag van de bekendmaking van zijn verloving met opnieuw de Nederlandse pers, erkende Willem-Alexander dat zijn verwijzing «stom» was geweest. Staatsrechtelijk gezien was de terechtwijzing een bijzonderheid in de Nederlandse parlementaire geschiedenis, aangezien de leden van het Koninklijk Huis onschendbaar zijn. Volgens Kok had de prins beter niet naar de brief kunnen verwijzen. Minister-president Wim Kok bekritiseerde op de dag van de uitspraak in New York Willem-Alexander voor de tv-camera’s van de NOS.
Na het overlijden van zijn vader volgde hij hem op als koning der Nederlanden. Na de troonsafstand van zijn grootvader koning Willem I in 1840 werd hij de prins van Oranje. De graaf en gravinnen Claus-Casimir, Eloise en Leonore van Oranje-Nassau van Amsberg (kinderen van prins Constantijn en prinses Laurentien) zijn wel erfopvolgers, maar geen lid van het Koninklijk Huis, aangezien ze een verwantschap in de derde graad hebben met de koning. Leden van het Koninklijk Huis zijn zij die krachtens de Grondwet de koning kunnen opvolgen en aan hem verwant zijn in de eerste of tweede graad van bloedverwantschap, alsmede het staatshoofd dat afstand van het koningschap heeft gedaan.
Om die reden groeide hij op met alleen naar de radio te luisteren, voornamelijk naar de Nederlandse publieke zender Hilversum 3; de popzender. Tijdens zijn jeugd mochten Willem-Alexander en zijn broers niet of nauwelijks televisiekijken. Officiële vernoemingen, zoals straten, gebouwen en schepen, dienden echter de benaming Willem-Alexander te bevatten, zo gaf de Rijksvoorlichtingsdienst aan op de dag van de geboorteaangifte. Prins Claus deed op 2 mei de geboorteaangifte in het stadhuis van Utrecht. Op vijf plaatsen in het koninkrijk werden naar traditie 101 saluutschoten afgevuurd.
Zijn grief was dat die de koninklijke macht drastisch beperkte. Zijn band met zijn overgebleven broer Hendrik was beduidend minder goed. De dood van Alexander, aan de vooravond van Willems 31ste verjaardag, was een zware klap. Zijn leven lang zou Willem zich meer op zijn gemak voelen als landedelman op Het Loo dan als prins in Den Haag.
De echtgenote van een staatshoofd is prinses-gemalin, maar kan (wettelijk besluit) aangesproken worden met de aanspreektitel koningin (zonder grondwettelijke taak). Dit met gevolg dat zijn oudste kind, Elisabeth de eerste kroonprinses werd en, bij leven en welzijn vervolgens de eerste koningin der Belgen zal worden. De festiviteiten ter gelegenheid van het huwelijk werden in Nederland al snel afgebroken wegens het overlijden van ‘s konings broer prins Hendrik op 13 januari. Willem ging eerst voor de oudste, prinses Pauline, maar het klikte meer met de jongste van de twee, Emma, die op dat moment nog net geen 20 jaar was, waarna al snel tot een huwelijk besloten werd. Willem trad op 18 juni (Waterloodag) 1839 in het huwelijk met zijn volle nicht prinses Sophie van Württemberg, de dochter van koning Willem I van Württemberg en Catharina Paulowna. Willem was de oudste zoon uit het huwelijk van koning Willem II der Nederlanden en koningin Anna Paulowna.